مطالعات اعتراضات دی ماه 1404: دلایل و پیامدها با تأکید بر مسئله نابرابری
هدف اصلی این طرح شناسایی و تبیین علل چندسطحی (اقتصادی، سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و هویتی) زمینهساز و برانگیزاننده خیزش دیماه ۱۴۰۴ است. زمانبندی این طرح نیز حدود 6 ماه برآورد شده است.
ضرورت طرح:
گستردگی، سرعت انتشار و تنوع کنشگران در اعتراضات دیماه ۱۴۰۴
پیامدهای گسترده انسانی، اقتصادی و امنیتی اعتراضات
ضرورت شناخت علمی عوامل و پویاییهای اعتراضات برای پیشگیری از تکرار ناآرامیها و چرخه خشونت
سوالات:
چه مؤلفههای اقتصادی (تورم، بیکاری، نابرابری) و سیاسی (محدودیت آزادی، سرکوب، بحران مشروعیت) بهطور معناداری با شدت و گستره اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ همبستگی داشت؟
چگونه شبکههای اجتماعی مجازی و پیامرسانهای رمزنگاری در هماهنگی و اطلاعرسانی معترضان نقش آفریدند؟
آیا «جرقه» مشخصی موجب آغاز اعتراضات شد؟ اگر آری، چه نسبتی با نارضایتیهای انباشته داشت؟
چه تفاوتهایی در الگوی اعتراضات در کلانشهرها، شهرهای متوسط و مناطق مرزی مشاهده میشود؟
واکنش نهادهای حاکمیتی (نظامی، انتظامی، قضائی) در مراحل مختلف چه بود و چه تأثیری بر مسیر خیزش گذاشت؟
روش طرح:
کمی و کیفی:
تحلیل اسنادی، مصاحبههای نیمهساختاریافته با شهروندان عادی، فعالان مدنی پیشین، روزنامهنگاران محلی، کادر درمان شاهد رویدادها.
تحلیل محتوای کمّی دادههای دیجیتال، تحلیل ثانویه دادههای اقتصادی و اجتماعی.
پیمایش تلفنی یا آنلاین: در صورت امکان و با رعایت موازین اخلاقی در میان نمونهای با حداکثر ۴۰۰ نفر در ۵ استان منتخب.